Een huis schenken met vruchtgebruik: bewonen, verhuren of verkopen?

# Een huis schenken met vruchtgebruik: bewonen, verhuren of verkopen? De blote eigendom van uw huis schenken met behoud van vruchtgebruik laat u toe er te blijven wonen of het te verhuren en de huurinkomsten te ontvangen. U behoudt daarmee niet alle bevoegdheden van een volle eigenaar. Onderzoek vóór u tekent ook uw behoefte aan inkomsten en kapitaal als u verhuist. De [toelichting van de notarissen over het voorbehoud van vruchtgebruik](https://www.notaire.be/actualites/peut-ajouter-des-conditions-une-donation) herinnert eraan dat een schenking van vastgoed een notariële akte vereist. ## Wat schenkt u en wat behoudt u? U draagt de blote eigendom over en behoudt een recht van gebruik en genot. Uw kinderen krijgen een eigendomsrecht, maar niet het gebruik of de inkomsten die u voor uzelf voorbehoudt. De akte moet het voorbehoud van vruchtgebruik en de voorwaarden ervan bepalen. Een schenking is in principe onherroepelijk: laat de clausules toetsen aan uw gezinssituatie vóór u zich verbindt. Bereid drie scenario's voor: - In het huis blijven wonen, met de uitgaven die het vergt. - Verhuizen en het verhuren om uw inkomsten aan te vullen. - De volle eigendom verkopen om een andere woning te financieren. Om deze beslissing binnen uw vermogensoverdracht te plaatsen, leest u onze [gids over het schenken van vastgoed in Wallonië](https://youhome.immo/journal/donation-immobiliere-en-wallonie-avant-de-donner-sa-maison/). ## Hoe blijft u in het huis wonen zonder de kosten te onderschatten? Het gebruik behouden regelt niet alle lasten. Het huidige wettelijke kader legt onder meer het onderhoud bij de vruchtgebruiker en de grove herstellingen bij de blote eigenaar, na overleg. Die laatste kan een evenredige bijdrage vragen aan de vruchtgebruiker. Er bestaan uitzonderingen, onder meer voor werken die de vruchtgebruiker heeft uitgevoerd of herstellingen die uitsluitend door hem zijn veroorzaakt. De [artikelen 3.153 tot 3.156 van boek 3 van het Burgerlijk Wetboek](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/loi/2020/02/04/2020A20347/justel) onderscheiden ook periodieke lasten die het gebruik en genot betreffen van buitengewone lasten. Laat de akte en de toepasselijke regeling controleren, vooral bij een oudere verrichting. Vraag offertes voor de bekende werken en neem uw aandeel op in uw woonbudget. De bescherming van uw partner verdient een afzonderlijke controle: vraag de notaris wie na een overlijden kan blijven wonen en onder welke voorwaarden. Ga er niet van uit dat het voor u bepaalde voorbehoud automatisch het hele gezin beschermt. ## Kunt u verhuizen en de huurinkomsten ontvangen? Vruchtgebruik laat u toe het huis te bewonen of te verhuren en de inkomsten ervan te ontvangen, binnen de grenzen van de vastgelegde rechten. Het huis verlaten betekent op zich niet dat u afstand doet van dat recht. De [notarissen lichten de rechten van de vruchtgebruiker en de blote eigenaar toe](https://www.notaire.be/usufruit-et-nue-propriete). Vergelijk de haalbare huurprijs met de uitgaven die voor uw rekening blijven en de kosten van uw nieuwe woning. Laat de nodige ingrepen vóór de verhuur begroten en de huurvoorwaarden controleren. Huurinkomsten zijn geen kapitaal dat onmiddellijk beschikbaar is om elders te kopen. Illustratief voorbeeld: u verlaat een huis in de provincie Luik om een appartement met lift te huren. De huurinkomsten kunnen bijdragen aan uw budget. Als u dat appartement liever koopt, hebt u kapitaal nodig als eigen inbreng: het verkoopscenario moet dan afzonderlijk worden voorbereid. ## Kunt u het huis nog verkopen? Bij een gewone onderhandse verkoop in volle eigendom moeten de vruchtgebruiker en de blote eigenaar beiden tussenkomen. Alleen uw vruchtgebruik overdragen is een andere verrichting. Het vruchtgebruik behouden laat u dus niet toe om de volle eigendom alleen te verkopen zoals vóór de schenking. Vraag de notaris vóór u schenkt hoe een akkoord tussen de rechthebbenden kan worden georganiseerd en wat er met de verkoopprijs zou gebeuren. Ga er niet van uit dat het volledige bedrag aan u zal toekomen of dat uw recht noodzakelijk mee overgaat naar de aankoop van een ander huis. Geef aan welk kapitaal u nodig hebt om te verhuizen en welke bescherming u wilt behouden. ## Welke vragen komen vóór de ondertekening terug? ### Vermindert het voorbehoud van vruchtgebruik automatisch de belasting? Nee. Bij een schenking van vastgoed met voorbehoud van vruchtgebruik herinneren de notarissen eraan dat de registratierechten worden berekend op de waarde van de volle eigendom. Vraag een berekening die aansluit bij uw situatie en de toepasselijke gewestelijke regeling, zonder van een automatische besparing uit te gaan. ### Moet u wachten tot u verhuist om over de verkoop te spreken? Nee. Onderzoek dit scenario vóór de schenking, samen met de personen die de rechten zullen bezitten. Zo is de beslissing beter voorbereid als uw woonplannen veranderen. ### Wat bereidt u voor op de afspraak bij de notaris? Verzamel de eigendomstitel en de bestaande akten. Noteer uw woonbehoeften, de nodige inkomsten, het beschikbare spaargeld en de bekende werken. Vraag hoe u uw gebruik kunt behouden, uw partner kunt beschermen en een verhuizing kunt financieren. Onze methode maakt onderscheid tussen de vastgoedwaarde en de juridische organisatie van de overdracht. Om uw project in de provincie Luik voor te bereiden, kunt u [uw schattingsrapport aanvragen](https://youhome.immo/estimation/demande/). De notaris zal de rechten, clausules en gevolgen verduidelijken.