De boom staat op geen enkele kaart. Dat betekent nog niet dat u hem mag vellen. In de Franstalige Waalse gemeenten kan een boom ook beschermd zijn op grond van zijn kenmerken, de zone waarin hij groeit of de beschermde status van de tuin. Breng eerst de boom en het perceel in kaart en vraag uw gemeente welke stappen nodig zijn voordat u de werken bestelt.
De stedenbouwkundige regels in dit artikel gelden voor de Franstalige gemeenten. In de Duitstalige gemeenten geldt een eigen regeling voor ruimtelijke ordening. Vraag daar aan uw gemeente welke regels van toepassing zijn.
Hoe controleert u de bescherming van de boom en de tuin?
Begin met de officiële kaarten en de lijsten die bij de gemeente beschikbaar zijn. De Waalse overheidsdienst SPW licht de beschikbare informatie toe op de pagina 'Savoir si un arbre ou une haie est remarquable ou classé(e)'.
Een opmerkelijke boom en een boom die als erfgoed beschermd is, vallen onder verschillende beschermingsregelingen. Controleer bij erfgoedbescherming ook de grenzen van het beschermde park of de tuin: een boom kan onder de bescherming van het geheel vallen zonder afzonderlijk te zijn vermeld. De gemeente en het Waalse erfgoedagentschap, de Agence wallonne du Patrimoine, kunnen verduidelijken welke erfgoedprocedure geldt.
Het statuut van opmerkelijke boom kan voortvloeien uit opname op een lijst, maar ook uit wettelijke criteria. Het ontbreken van een aanduiding op een kaart rondt de controle dus niet af. Bezorg foto's, de boomsoort als u die kent, de afmetingen en beelden vanaf de openbare ruimte om de situatie te laten onderzoeken. De leeftijd van de boom volstaat op zichzelf niet om te bepalen welke stappen nodig zijn.
Welke andere regels moet u voor het perceel controleren?
Met het statuut van opmerkelijke boom zijn niet alle controles afgerond. Op de pagina 'Intervenir sur un arbre, une haie ou un arbuste en Wallonie' wijst de SPW er onder meer op dat voor het vellen van alleenstaande hoogstambomen in een groengebied een vergunning nodig is. Dat groengebied is een stedenbouwkundige bestemming: gras rond de boom zegt niets over die bestemming.
Een boom die deel uitmaakt van een bomenrij kan ook onder specifieke criteria vallen. Vraag de dienst Stedenbouw of Leefmilieu of er aanvullende gemeentelijke of plaatsgebonden voorschriften gelden, onder meer bij een weg, een waterloop of nutsleidingen. Dat de boom in een privétuin staat, beantwoordt die vragen niet.
Wat doet u als de boom gevaarlijk lijkt of gesnoeid moet worden?
Een scheefstaande boom, een afgebroken tak of een zichtbare verandering is een reden om de toestand door een bevoegde deskundige te laten beoordelen. Bezorg diens bevindingen aan de gemeente. Als de boom op korte termijn ernstige schade aan personen of goederen dreigt te veroorzaken, vraagt de SPW om contact op te nemen met het gemeentebestuur voor maatregelen inzake openbare veiligheid. Ga er bij een vermoed gevaar niet zelf van uit dat u vrijgesteld bent van administratieve stappen.
Omschrijf de ingreep precies: vellen, snoeien of werken in de buurt. Bij een opmerkelijke boom kan de bescherming ook schade aan de wortels en wijzigingen van het silhouet betreffen. Sterk snoeien is dus niet automatisch een oplossing zonder formaliteiten. Laat de technische mogelijkheden verduidelijken en vraag een offerte op maat voordat u een ingreep kiest.
Er bestaat geen algemene kalender voor ingrepen die voor elke tuin geldt. De SPW raadt aan om hagen tijdens het broedseizoen niet te snoeien en op de aanwezigheid van nesten te letten. Dat advies betekent niet dat u de rest van het jaar zonder meer bomen mag vellen. Zijn er nesten of is er een leefgebied dat beschermd moet worden? Raadpleeg de gemeente of het Département de la Nature et des Forêts.
Welke informatie bezorgt u aan de gemeente?
Verzamel de volgende gegevens om een antwoord te krijgen dat wel degelijk uw boom betreft. Dit is praktische hulp, geen universele lijst van verplichte documenten:
- het adres, de kadastrale referentie als u die kent en de precieze locatie van de boom;
- foto's van de volledige boom, de stam en de omgeving, met name vanaf de openbare ruimte;
- de boomsoort als u die kent en de beschikbare afmetingen, met uitleg over de meetwijze;
- de reden voor de ingreep, een omschrijving ervan en al ingewonnen deskundig advies;
- gegevens over een eventuele erfgoedbescherming en beschikbare eerdere vergunningen.
Vraag welke beschermingsregelingen gelden, welke procedure u moet volgen en aan welke voorwaarden u moet voldoen voordat u de werken inplant. Een antwoord over het opmerkelijke karakter van de boom geeft niet noodzakelijk uitsluitsel over andere beschermingen. Bewaar het schriftelijke antwoord, eventuele vergunningen en hun voorwaarden bij de plannen en foto's.
Hoe neemt u deze controles op in uw verkoopplannen?
Beschouw het vellen van een boom vóór de verkoop niet vanzelfsprekend als een verbetering. Bepaal eerst wat u wilt bereiken: meer licht in huis, een anders ingericht terras of een onderhoudsvriendelijkere tuin. Laat de mogelijke oplossingen onderzoeken en de kosten ervan begroten, zonder werken te starten zolang het toepasselijke kader onzeker blijft.
Met de verzamelde informatie kunt u kopers uitleggen wat bekend is, welke stappen al zijn gezet en wat nog moet worden uitgezocht. Ze vult de documenten aan waarmee u de verkoop van uw woning in Wallonië voorbereidt.
Wat zijn de antwoorden op veelgestelde vragen?
Mag u een boom die niet op een kaart staat zomaar vellen?
Nee. Beschermingscriteria, de bestemming van het perceel of plaatselijke regels kunnen van toepassing zijn. Laat de gemeente de situatie controleren voordat u opdracht geeft om de boom te vellen.
Vervangt een deskundige beoordeling een vergunning?
Nee. Ze verduidelijkt de toestand van de boom en de technische mogelijkheden. Welke administratieve stappen en eventuele vergunningen nodig zijn, moet u nog bij de bevoegde overheden nagaan.
Volstaat een antwoord over het statuut van opmerkelijke boom?
Niet noodzakelijk. Ook de erfgoedbescherming, de bestemming en de andere regels die voor de ingreep gelden, moeten worden onderzocht. Vraag een antwoord dat het volledige beschreven project omvat.
Bereidt u de verkoop van een huis met een bomenrijke tuin voor? Vraag uw schattingsrapport aan om de woning en de buitenruimte als geheel te bekijken. Vragen over het vellen van bomen controleert u bij de gemeente en de bevoegde deskundigen.
